zondag 12 september 2010

Turkse grammatica van "moeten, nodig zijn"

Lextra Sprachkurs Türkisch, Les 9

- şart > absolute noodzaak
- gerek > noodzaak, behoefte
- mecbur > gedwongen, noodgedwongen
- gerekli > nodig, noodzakelijk
- lazım > nodig, noodzakelijk

Saat sekizde okulda olmam (olman, alması, olamız, olmanız, olması) şart (gerek, mecbur, gerekli, lazım).

Om acht uur moet ik (jij, hij/zij, wij, jullie/u, zij) op school zijn.

In dit geval worden possesiefsuffixen aan de verkorte infinitief "olma" (van "olmak = zijn") gehangen. Afhankelijk ervan hoe dwingend de noodzaak is, die zal worden uitgedrukt, kan men kiezen tussen de vijf verschillende woorden, die boven zijn genoemd.

Een andere mogelijkheid om het "moeten" uittedrukken zijn de regelmatige werkwoordvormen met "meli/malı":

Doktora gitmeliyim. - Ik moet naar de arts gaan.
@ gitmelisin. - Jij moet naar de arts gaan.
@ gitmeli.- Hij/zij moet naar de arts gaan.
@ gitmeliyiz. - Wij moeten naar de arts gaan.
@ gitmelisiniz. - Jullie/u moeten/moet naar de arts gaan.
@ gitmeli/ler. - Zij moeten naar de arts gaan.

Met deze constructie kunnen ook ontkennende (verneinte) zinnen gevormd worden:

Sigara içmemeliyim. - Ik mag niet roken.
@ içmemelisin. - Jij mag niet roken.
@ içmemeli. - Hij/zij mag niet roken.
@ içmemeliyiz. - Wij mogen niet roken.
@ içmemelisiniz. - Jullie/u mogen/mag niet roken.
@ icmemeli/ler. - Zij mogen niet roken.

De variant "malı" richt zich naar de regels van de klinkerharmonie (vocal harmony). Bijvoorbeeld: Bunu yapmamalıyım. - Ich mag dit niet doen.

Fasulye

Geen opmerkingen:

Een reactie posten