Deens: Bepalingen van tijd

Einstieg Dänisch, pagina 156

1. Algemeen: om

om morgenen = 's morgens
om eftermiddagen = 's middags
om aftenen = 's avonds
om mandagen = 's maandags
om tirsdagen = 's dinsdags

2. Toekomstig: i - på - om

i eftermiddag = vanmiddag
i aften = vanavond
i dag = vandaag
i overmorgen = overmorgen
i næste uge = volgende week

på onsdag = volgende woensdag
på torsdag = volgende donderdag
på fredag = volgende vrijdag

om to år = over twee jaar
om få minutter = over weinige minuten

3. Verleden: i - - for + siden

i forgårs = eergisteren
i går = gisteren
i morges = gisteren morgen
i eftermiddags = gisteren middag
i aftes = gisteren avond
i nat = gisteren nacht
i lørdags = vorige zaterdag
i søndags = vorige zondag

for to år siden = 2 jaar geleden
for tre ugen siden = 3 weken geleden

4. Tijdperiode: i

i tyver minutter = 20 minuten lang
i tre uger = 3 weken lang
i fire år = 4 jaar lang

Fasulye

Deens: Het verschil tussen "hvis" en "nar"

Einstieg Dänisch, les 16 A en 16 B

Voorbeeld:

Men hvad gør vi, hvis det regner?
But what do we, if it rains?

Det gør jeg tit, når jeg vil slappe af.
This do I often, always when I want to take a rest.

hvis = if (ENG) = falls (DEU) = als (NL)

når = always when (ENG) = immer wenn (DEU) = altijd als (NL)

Andere voorbeeldzinnen:

I weekenden tager vi til Århus, hvis det ikke regner.
Jeg kommer med til København, hvis jeg ikke skal arbejde.

Preben cykler altit på arbejde, når solen skinner.
Min familie spiser tit ude i haven, når det ikke regner.

Fasulye

Deens: Het weer in Denemarken

Einstieg Dänisch, les 16 A en 16 B

Laat me maar eens uitgebreid over het weer in Denemarken spreken:

Hoe is het weer: Hvordan er vejret?

De zon schijnt: Solen skinner.
Het is zonnig: Det er solrigt.

Het regent: Det regner.

Het is winderig: Det blæser.

Het stormt: Det stormer.

Het dondert: Det tordner.

Het sneeuwt: Det sner.

Het is bewolkt: Det er skyet.
Het is bedekt: Det er overskyet.

Het is mistig/nevelig: Det er tåget.

Is het warm of koud: Er det varmt eller koldt?

Vandaag is het zonneschijnweer: I dag er der solkinsvejr.

Vandaag is het regenweer: I dag er der regnvejr.

Het hangt van het weer af, niet waar: Det kommer an på vejret, ikke?

Jawel, dat vind ik: Jo, det syns jeg.

Dat klingt goed, maar dat hangt van het weer af: Det lyder godt, men det kommer an på vejret.

Heb je het weerbericht gehoord: Har du hørt vejrudsigten?

Nee, wat zeggen se: Nej, hvad siger de?

In het weekend schijnt de zon op Sjælland: I weekenden skinner solen på Sjælland.

Misschien schijnt de zon, misschien regent het: Måske skinner solen, måske regner det.

Maar wat doen wij, als het regent: Men hvad gør vi, hvis det regner?

Dan blijven we thuis: Så bliver vi hjemme.

Fasulye

Methodes voor een goede uitspraak van mijn vreemde talen

Bij het leren van vreemde taelen is voor mij een goede uitspraak uitermate belangrijk. Ik wil beslist niet met een sterk accent van mijn ouderlijke taal spreken. Op You Tube kan men erna luisteren hoe ik de talen uitspreek, daar zal men kunnen vaststellen dat mijn accent niet zo zeer opvalt.

Mijn methodes voor een goede uitspraak:

1. Veel luisteren naar audio CDs met dialogen en teksten gesproken van native speakers. De audio CDs heb ik gekocht en daarna op mijn MP3 - speler opgeneomen.

2. Zelf teksten hardop voorlezen om de eigen stem te trainen.

3. Met mijn memorecorder gelezen stukken opnemen en dan ter controle afspelen, om te luisteren, wat aan de uitspraak nog verbetered moet worden. Een memorecorder is de nieuwe versie van een toenmalig dicteerapparaat.

4. Shadowing van teksten, d.w.z. samen met de audiostem van de CD de tekst hardop voorlezen.

5. In het gesprek (b.v. telefonisch via Skype) de uitspraak van de gesprekspartner assimileren.

6. Zelfgesprekken voeren helpt ook, alhoevel ik zoiets meer in gedachten doe.

7. Een videoopname maken om een eigen indruk te krijgen hoe de stem in een vreemde taal klinkt.

8. Bij onzekerheden in de uitspraak in het woordenboek de IPA - transcriptie nakijken, zover het woordenboek deze voor een bepaalde taal bevat. Voor het Engels is dat zeer gebruikelijk dat woordenboken de IPA - transcriptie bevatten, voor andere talen is dat minder vanzelfsprekend.

9. TV kijken, naar de radio luisteren en podcasts en videos van de vreemde taal in het internet bekijken en beluisteren.

10. Bij zo'n taal als het Deens, die helemaal onfonetisch is, besteed ik extra aandacht aan het trainen van een correcte uitspraak.

Fasulye

Voorstellen maken in het Turks

Lextra Sprachkurs Türkisch, les 8, oefening 5

Iemand klaagt over iets en dan worden in de 1. persoon meervoud (-elim, -alım) van de voluntatief / optatief voorstellen gemaakt.

a. Ayaklarım ağrıyor. 5. Biraz oturalım. (ayak = foot)
My feet hurt. A bit let us sit. (oturmak = to sit)

b. Geç kaldık. 4. Daha hızlı yürüyelim. (hızlı = fast, quick)
Late we are. More quick let us walk. (geç kalmak = to be late)

c. Susadım. 2. Birahaneye girelim. (birahane = pub)
Thirsty I am. To the pub let us go. (susamak = to be thirsty)

d. Sıkıldım. 1. Bir yere çıkalım mı? (yer = place)
Bored I am. To a place let us go out? (sıkılmak = to be bored)

e. Yatmak istiyorum. 3. Eve dönelim. (eve dönmek = to go home)
To go to bed I want. Home let us go. (yatmak = to go to bed)

Fasulye

Trappen van vergelijking in het Turks

Lextra Sprachkurs Türkisch, les 8, oefening 6

Hier staan zinnen, waar dingen met elkaar worden vergeleken.
De taak bestaat daarin om te kiezen tussen "doğru" = "juist" of "yanlış" = "onjuist".

daha = than (comparatief = vergrotende trap)
en = most (superlatief = overtreffende trap)

a. Antalya Londradan daha sıcak. - doğru (sıcak = warm, hot)
Antalya than London more warm.

b. Tükiye'de bir fincan çay bir bardak çaydan daha küçuk. - yanlış (fincan = cup, bardak = glass)
In Turkey a cup of tea than a glass of tea more small.

c. Otobüs dolmuştan daha ucuz. - doğru (dolmuş = shared taxi)
A bus than a shared taxi more cheap.

d. Gümüş en pahalı metal. - yanlış (gümüş = silver)
Silver the most expensive metal.

g. Türkiye'nin en yüksek dağ Uludağ. - yanlış (dağ = mountain)
Of Turkey the most high mountain Uludağ.

j. İstanbul dünyanın en büyük sehri. - yanlış (dünya - world, earth)
İstanbul of the world the most big city.

Fasulye

Belangrijke bijwoorden Turks

Dit is een lijst van bijwoorden in het Turks - Duits - Nederlands:

yavaş - langsam - langzaam
sol - links - links
sağ - rechts - rechts
düz - geradeaus - rechtdoor
ilk - erste - eerste
son - letzte - laatste
şimdi - jetzt - nu
bugün - heute - vandaag
dün - gestern - gisteren
yarın - morgen - morgen
az - wenig - weinig
çok - viel - veel
Efendim? - Mein Herr, meine Dame? - Meneer, mevrouw?
tabii - sicherlich - zeker
peki - OK - OK
memnun - zufrieden - tevreden
değil - nicht - niet
maalesef - leider - helaas
başka - andere - ander
hepsi - alles - allemaal
Ne kadar? - Wieviel? - Hoeveel?
çok iyi - sehr gut - heel goed
Kaç? - Wieviel? - Hoeveel?
aynı - das gleiche - hetzelfde
önce - zuerst - eerst
sonra - danach - dan
daha - meher - meer
biraz - ein bisschen - een beetje
hemen - sofort - meteen
yeter - genug, es reicht - voldoende
Şerefe! - Prost! - Proost!
özel - besonders - bijzonder
bütün - alle - allemaal
tam - genau - precies
böyle - so - zo
en son - letzter - laatste
en ilk - erster - eerste
oldu - OK, einverstanden - OK
falan - ungefähr - ongeveer
önemli - wichtig - belangrijk
meşgul - besetzt - bezet
galiba - vermutlich - vermoedelijk, waarschijnlijk
Hadi! - Na los! - Gaan we!
emin - sicher - veilig
Ya? - Weißt du? - Weet je?
yine - wieder - opnieuw
gibi - wie - zoals
Uf ya! - Oh nein! - O nee!
hiç - gar nicht - helemaal niet
hariç - ausser - except for, apart from

Fasulye

Taaloefeningen Turks - L3 via L2

Het volgende is een oefening uit Lextra Sprachkurs Türkisch, Les 8. Hierbij maak ik gebruik van de L3 via L2 - methode doordat ik voor het Duitse leerboek mijn Engels - Turks woordenboek gebruik en van de zinnen hyperletterlijke vertaling in het Engels maak en over alles in het Nederlands schrijf. Ik denk dat het voor polyglots vrij gewoon is om op een vergelijkbare manier verschillende vreemde talen met elkaar te combineren. Ik vind dat veel leuker dan alles gewoon in het Duits te schrijven en daarbij gebruik te maken van Duitse woordenboeken.

Hier zijn de zinnen van oefening 4 van les 8:

a. Mektubu okuyayım mı?
The-letter should-I-read?
2. Kör olan kişi.
Blind being person.

b. İteyim. (itmek = to push)
Let-me-push.
3. Bozuk arabada oturun kişi. (bozuk = broken)
Broken in-a-car sitting person.

c. Sana kahve yapayım.
For-you coffee let-me-make.
4. İşten eve gelen eşiniz.
From-work home coming your-husband.

d. Benim kalememi vereyim.
My pen let-me-give.
6. Yazmak isteyin adam.
To-write wanting man.

e. Çocuğu ben tutayım mı? (tutmak = to hold)
The-child should-I-hold?
1. Bebek taşıyan anne. (taşımak = to carry)
A-child carrying mother.

f. Pencereyi acayım.
The-window let-me-open.
5. Terleyin adam. (terlemek = to sweat)
Sweating man.

NB: Ik gebruik koppeltekens om bij de vertaling duidelijk te maken dat bepaalde Turkse woorden agglutinerend zijn. Dit is natuurlijk geen absoluut beginnerslevel meer, want de grammaticastructuren zetten al wat grammaticakennis vooruit. Bij deze oefening zal ik deze structuren niet uitleggen. De uitspraak van de Turkse taal is fonetisch en regelmatig. Zodoende is het eingenlijk niet nodig om de IPA (= International Phonetic Alphabet) te raadplegen. In mijn Turkse woordenboken wordt de IPA ook niet aangegeven.

Fasulye

Hyperletterlijke vertalingen - Hyperliteral translations

In mijn blog zal ik werken met hyperletterlijke vertalingen om duidelijk te maken want iets in het Deens of Turks betekent. Want ik heb lezers die mijn doeltalen Turks of Deens niet geleerd hebben. Iemand die Nederlands spreekt is misschien nog instaat om te raden wat iets in het Deens betekent omdat beide Germaanse talen zijn. Maar bij Turkse woorden en zinnen moet je de taal wel kennen, want anders begrijp je helemaal niets. Daarom hebben hyperletterijke vertalingen een belangrijke functie. Graag maak ik hyperletterlijke vertalingen in het Engels, want daar heb ik al veel ervaring mee.

Ik geef maar een voorbeeld van een hyperletterlijke vertaling:

Duits: Wenn man Sprachen regelmässig anwendet, wird das Lernen mehr Erfolg haben.
Engels: If you languages regularly use, will (the) learning more success have.

Dus een hyperletterlijke vertaling is geen mooi taalgebruik, maar het ze maakt expliciet duidelijk wat de woorden in de oorsprongszin betekenen.

Fasulye

Cursus Deens op de volksuniversiteit

Ik heb me vandaag aangemeld voor een cursus Deens voor beginners (A1) op de volksuniversiteit.

De docent van de cursus is ook een polyglot. Hat zal voor mij interessant zijn met welke methodes hij les geeft en welke adviezen hij aan zijn leerlingen geeft.

In de cursus wordt het volgende lesmateriaal gebruikt:

1. Kursbuch Vi snakkes ved, Hueber Verlag, 1. Auflage 2007 (Level A1/A2)

ISBN 978-3-19-005379-7

2. Arbeitsbuch (mit Audio CD) Vi snakkes ved, Hueber Verlag, 1. Auflage 2007 (Level A1/A2)

ISBN 978-3-19-025379-1

Beide boeken zijn voor mij nieuw en ongebruikt.

Fasulye

Deens: Er du syg? Ben je ziek?

Les 16 van "Einstieg Dänisch": Er du syg?

Ik wil wat Deense taalvoorbeelden geven uit deze les.

Als je wilt weten hoe de gezondheidstoestand van iemand is: Hvordan har du det?

Niet zo goed: Ikke særlig godt.

Wat is er aan de hand:

Hvad er der i vejen?

Ik heb pijn: Jeg har ondt.

Ben je ziek: Er du syg?

Ik hoop van niet: Det håber jeg ikke.

Nee, dat geloof ik niet: Nej, det tror jeg ikke.

Gaat het beter met jou: Har du det bedre?

Nee, ik heb nog steeds pijn: Nej, jeg har stadigvæk ondt.

Heb je koorts: Har du feber?

Mischien heb ik een beetje koorts: Måske har jeg lidt feber.

Zal ik een arts opbellen: Skal jeg ringe til een læge?

Ja, dat is zeker een goed idee: Ja, det er nok een god idé.

Ja, dat helpt zeker: Ja, det hjælper nok.

Fasulye

Lijst woordenboeken Turks en Deens met ISBN

Om voor mijn lezers duidelijk te maken, welke woordenboeken van mij op de twee foto's te zien zijn, wil ik ze hier graag prezenteren:

A. Turks:

1. Woordenboek Nederlands-Turks van Drs. Mehmet Kırış, Uitgeverij Etnicom, 3e druk, 1993

ISBN: 90-73288-05-3

2. Woordenboek Turks-Nederlands van Drs. Mehmet Kırış, Uitgeverij Etnicom, 3e druk, 1993

ISBN: 90-73288-06-1

3. PONS Standardwörterbuch Türkisch, Türkisch-Deutsch und Deutsch-Türkisch, Ernst Klett Verlag, 1. Auflage, 2007

ISBN: 978-3-12-517784-0

4. Milet Turkish-English and English-Turkish Large Portable Dictionary, USA, Milet Publishing, 2006

ISBN: 1-84059-495-0


B. Deens:

1. Prisma (= Gyldendal) Groot Woordenboek Nederlands-Deens, Nederlandse Taalunie (NTU), 2e druk, 2007

ISBN: 97-890-274-7986-0

2. Prisma (= Gyldendal) Groot Woordenboek Deens-Nederlands, Nederlandse Taalunie (NTU), 2010

ISBN: 97-890-274-7987-7

3. Langenscheidt Taschenwörterbuch Dänisch-Deutsch und Deutsch-Dänisch, Langenscheidt KG, 2007

ISBN: 978-3-468-11103-7

4. Een Engelstalig woordenboek Deens ontbreekt mij nog!

Fasulye

Mijn woordenboeken Turks en Deens

Op deze foto's kunnen jullie de woordenboeken zien die ik voor het Turks en Deens gebruik. Het zijn allemaal tweetalige woordenboeken die gebaseerd zijn op de talen Nederlands, Duits en Engels. Alleen voor het Deens heb ik nog geen woordenboek dat is gebaseerd op het Engels.

Fasulye

Belangrijke bijwoorden Deens (1)

Voor alle geïnteresseerden die Deens leren (en voor mezelf) heb ik een lijst van belangrijke Deense bijwoorden samengesteld, zover ik ze zelf al heb bestudeerd:

De volgorde van de woorden is Deens - Duits - Nederlands:

måske - vielleicht - misschien
hellere - lieber - eerder
heller ikke - auch nicht - ook niet
jo - doch - wel
nemlig - nämlich - namelijk
tit - oft - vaak
altit - immer - altijd
til - zu, nach - tot, naar
lige ud - geradeaus - rechtdoor
hen ad - entlang - langs
om lidt - gleich - meteen
indenfor - herein - erin
meget - sehr, viel - zeer, veel
meget godt - sehr gut - heel goed, zeer goed
ude - draußen - buiten
nu - jetzt - nu
blandt andet - unter anderem - onder andere
fra - von, aus - van, uit
alt - alles - allemaal
ham - ihm, ihm - hem
hende - ihr, sie - haar
hos ham - bei ihm - bij hem
hos hende - bei ihr - bij haar
hos - bei - bij (persoon)
så - dann - toen
nok - schon, wohl - al, wel
nogensinde - jemals - ooit
aldrig - nie - nooit
nå - na - nou
allerede - schon - al
endnu - noch - nog
næsten - fast - bijna
kun - nur - maar, slechts
fordi - weil - omdat
derfor - darum, deshalb - daarom
nogle - einige - sommige, een paar
end - als - als
særlig - besonders - bijzonder
lidt - wenig - weinig
meget - viel - veel
stadigvæk - noch immer - nog steeds

Fasulye

Leerboeken en werkboeken (textbooks and workbooks)

Heb je een bepaalde voorkeur voor leerboeken en werkboeken van talen?

Fasulye: Nee, dat heb ik niet. Gewoonlijk koop ik mijn leerboeken en werkboeken in de lokale boekenwinkel (dus niet via internet) en ik maak gebruik van de mogelijkheid om boeken van tevoren doortekijken, of ik ze methodisch en qua taalniveau voor mij geschikt vind.

Momenteel werk ik met twee leerboeken voor het Turks en Deens:

Voor het Turks:

Cornelsen Lextra, Sprachkurs Türkisch Plus für Anfänger, Level A1-A2 (2 Audio CDs)
ISBN: 978-3-589-01579-5

(Dit is de in het Duits vertaalde versie van "Teach Yourself Turkish")

Voor het Deens:

Hueber, Einstieg Dänisch für Kurzentschlossene, Level A1 (2 Audio CDs)
ISBN: 978-3-19-005417-6

Beide boeken horen bij een grote serie van leerboeken voor heel veel verschillende talen. Zoals de titels al het laten vermoeden, baseren ze op de Duitse taal, dus voor het gebruik is een redelijk niveau van het Duits een vereiste.

Fasulye